پارکینسون

یک اختلال پیشرونده و مخرب سیستم اعصاب مرکزی می باشد که منجر به بروز مشکلات حرکتی در فرد می شود. علت اختلال پارکینسون کمبود ترشح دوپامین و یا نبود پایانه های دریافت کننده نوروترنسمیتر دوپامین در مغز بوجود می آید.
علایم: لرزش، کندی حرکت، کم شدن طول گام ها، عدم تعادل، خشکی مفاصل، پایین آمدن دامنه حرکتی، وضعیت (پوسچر) خمیده بدن و …
معمولا علائم این اختلال در سنین بالای 60 سال بروز می کند.هر چقدر از ابتلا فرد به پارکینسون بگذرد علائم اختلال در فرد تشدید می شود.
پارکینسون یک بیماری پیشرونده می باشد و هنوز درمان قطعی ندارد. درمان دارویی استفاده از لوادوپا یا مادوپار جهت جبران کمبود دوپامین در مغز می باشد و صرفا علائم بیماری را کاهش می دهد و نمی تواند درمان قطعی بیماری باشد.
درمان بیماری پارکینسون یک درمان کانسرواتیو می باشد. به این معنی که کاردرمانی سرعت پیشرفت بیماری را کند می کند و با علامت درمانی به دنبال به تأخیر انداختن تأثیر پارکینسون بر جنبه های زندگی اجتماعی و فردی می باشد.
مهم ترین علائم پارکینسون شامل: لرزش، کندی حرکت، کوتاه شدن گام ها، خشکی مفاصل، پوسچر خمیده، صورت ماسکه و اسپاسم عضلانی و….
کاردرمانی در پارکینسون شامل دو نکته مهم زیر می شود:
۱. بیماری پارکینسون با علامت هایش پیش می رود پس با علامت درمانی و یک تقویت عمومی و اختصاصی عضلات می توان تا حد بسیار زیادی علائم را کنترل کرد و آن را کاهش داد.
۲. معمولا درمان کاردرمانی از آن علامتی که بیشتر از همه نمود بالینی پیدا کرده است شروع می شود ولی نکته مهم این است که به سایر علامت ها که بعداً می توانند شدیدتر شوند باید توجه ویژه ای شود.
علامت اول لرزش می باشد: کاردرمانی برای درمان لرزش می تواند از تکنیک های مختلفی شامل وزن اندازی، تکنیک های hold-relax، استفاده از وزنه (ویت کاف) و بستن آن به اندامی که می لرزد و تمرینات حرکتی مختلفی استفاده کند و همچنین سایر تکنیک های تخصصی کاردرمانی
علامت دوم کندی حرکت است:warm up اولیه جهت کاهش خشکی مفاصل و استفاده از کشش عضلات کوتاه شده یا کشش عمومی عضلات، استفاده از چرخش های تنه و همچنین استفاده از الگوهای رشد حرکتی که هم برای درمان کندی حرکتی استفاده می شود و هم سبب تقویت عمومی عضلات می گردد و استفاده از سایر تمرینات تخصصی کاردرمانی.
علامت سوم کوتاه شدن طول گام: تمرینات تخصصی کاردرمانی جهت افزایش طول گام ها و ایجاد تعادل بهتر فرد با پارکینسون
علامت چهارم پوسچر خمیده: قامت فرد پارکینسون بواسطه تأثیر بیماری بر مرکز ثقل بدن موجب خم شدن فرد به سمت جلو، جلو آمدن شانه ها، کم شدن حرکت دورانی دست ها حین راه رفتن و کم شدن دامنه حرکتی فرد می شود لذا انجام تمرینات مربوط به پوسچر خمیده از اهمیت ویژه ای برخوردار است که شامل کشش عضلات فلکسوری، تقویت عضلات اکستانسوری، آزاد سازی عضلاتی که موجب به جلو آمدن شانه می شوند، تقویت عضلات شانه و همچنین تمرینات جهت افزایش دامنه حرکتی دست ها هنگام راه رفتن (به اصطلاح از بین بردن حالت آدم آهنی راه رفتن)
علامت پنجم صورت ماسکه: صورت ماسکه به معنی صورت بی روح می باشد یعنی نشانه های خنده، گریه، عصبانیت و… در صورت فرد معلوم نمی باشد.
تمرینات کاردرمانی برای صورت در جلوی آینه، تمرینات تقویتی عضلات صورت و همچنین استفاده از تمرینات تخصصی کاردرمانی.
سایر علامت ها از قبیل عدم تعادل، پایین آمدن تحمل کاری، بی خوابی و… که در افراد مختلف متفاوت می باشد و کاردرمانی در کنار دارو درمانی می تواند در درمان اینگونه علامت های حاشیه ای بسیار مفید باشد.
چندین نمونه تمرین عمومی برای افراد پارکینسون را آورده ایم فقط نکته ی مهمی که لازم است به آن توجه شود، حتما باید تمرینات با راهنمایی و مشاوره کاردرمان صورت گیرد.
حالت فرد خوابیده:
- دست ها قلاب در هم و چرخیدن به چپ و راست
- پل زدن
- دوچرخه زدن
- پاها را از پهلو بالا آوردن
حالت نشسته:
- تمرینات چرخشی تنه
- وزن اندازی در حالت نشسته روی دست ها و تنه
- تمرینات سر و گردن
- شستن و برخاستن برای تقویت عضلات پا
- استفاده از تمرینات و الگوهای ترکیبی سر، تنه و اندام ها
در حالت ایستاده:
- آموزش راه رفتن (gait training)
- و همچنین آموزش و استفاده از تمرینات ساده جهت استفاده از دست ها مثل تسبیح در دست گرفتن، انجام کارهای بافتنی با میل، حل جداول مجله و روزنامه، نوشتن، کتاب خواندن با صدای بلند، تکرار اخبار تلویزیون و… جهت استفاده زیاد از عضلات گفتاری و درگیر کردن بیشتر عضلات سر و صورت میتواند کمک کننده باشد.