آسیب سر

آسیب سر به هر نوع صدمه‌ای که به جمجمه، مغز یا بافت‌های اطراف آن وارد می‌شود، اطلاق می‌گردد. این آسیب‌ها می‌توانند به دلیل حوادث رانندگی، سقوط، آسیب‌های ورزشی یا ضربه‌های مستقیم به سر ایجاد شوند. آسیب سر به دو دسته اصلی تقسیم می‌شود:

۱. آسیب‌های بسته: در این نوع آسیب، پوست جمجمه سالم باقی می‌ماند، اما بافت‌های داخلی ممکن است به شدت آسیب ببینند. این نوع آسیب می تواند منجر به ضربه مغزی، کبودی یا خونریزی در مغز شود.
۲. آسیب‌های باز: در این نوع آسیب، پوست و جمجمه شکسته میشوند و به بافت مغز آسیب وارد می‌شود. این امر خطر عفونت را نیز افزایش می‌دهد.

نشانه‌ها و عوارض آسیب سر
– علائم فیزیکی: سردرد، تهوع، استفراغ، گیجی، ضعف در یک طرف بدن.
– علائم شناختی: از دست دادن حافظه، مشکلات تمرکز، تغییرات در شخصیت.
– نشانه‌های حرکتی: تشنج‌ها، مشکل در حرکت یا هماهنگی.

اهداف توانبخشی
– بازیابی عملکردهای از دست رفته: مانند سخن گفتن، حرکت و توانایی‌های شناختی.
– کاهش عوارض جانبی: از طریق درمان‌های مناسب و آموزش.
– بهبود کیفیت زندگی: کمک به فرد برای بازگشت به فعالیت‌های روزمره و مستقل شدن.

توانبخشی مؤثر نیازمند زمان، صبر و همکاری فعال فرد آسیب‌دیده و خانواده اوست.

گفتاردرمانی در بهبود افراد با آسیب سر نقشی حیاتی دارد و می‌تواند به ارتقاء کیفیت زندگی این افراد کمک کند. تیم توانبخشی ازنو با همکاری متخصصان مختلف، از جمله گفتاردرمانگران، می‌تواند برنامه‌های درمانی جامع و شخصی‌‌سازی‌شده‌ای را ارائه دهد.

۱. ارزیابی سیستماتیک: گفتاردرمانگران، با استفاده از ابزارهای ارزیابی تخصصی، توانایی‌های گفتاری و زبانی فرد را بررسی می‌کنند تا نقاط قوت و ضعف آن مشخص شود.
۲. فردی‌سازی درمان: بر اساس ارزیابی، برنامه‌های درمانی به‌طور خاص برای نیازهای هر فرد طراحی می‌شود. این برنامه شامل تمرینات تقویت گفتار، بهبود زبان و مهارت‌های ارتباطی است.
۳. تقویت مهارت‌های ارتباطی: گفتاردرمانی می‌تواند به افراد کمک کند تا بهبودهایی در مهارت‌های گفتاری و زبانی خود داشته باشند، که این امر به برقراری ارتباط مؤثرتر با دیگران منجر می‌شود.
۴. تکنیک‌های چندرسانه‌ای: استفاده از تکنیک‌های چندرسانه‌ای و فعالیت‌های گروهی می‌تواند به یادگیری و تمرین مهارت‌های گفتاری در یک محیط حمایتی کمک کند.
۵ پشتیبانی عاطفی: گفتاردرمانگران، علاوه بر آموزش، به عنوان پشتیبان عاطفی نیز عمل می‌کنند و میتوانند به بیماران کمک کنند تا با چالش‌های عاطفی و اجتماعی ناشی از آسیب سر مواجه شوند.
۶. آموزش خانواده: آگاهی خانواده‌ها از چالش‌ها و نیازهای فرد آسیب‌دیده، می‌تواند در روند بهبودی تأثیر زیادی داشته باشد. آموزش خانواده‌ها در مورد تکنیک‌های ارتباطی مناسب و نحوه حمایت از بیمار، ضروری است.

تیم توانبخشی ازنو با ادغام فعالیت‌های گفتاردرمانی در برنامه‌های جامع توانبخشی، می‌تواند به افراد با آسیب سر کمک کند تا به زندگی روزمره خود بازگردند و کیفیت زندگی خود را بهبود بخشند. راهکارهای نوآورانه و رویکردهای جامع به ارتقاء توانمندی‌های فردی و اجتماعی این افراد می‌انجامد.

تیم توانبخشی ازنو معمولاً برای بیماران مبتلا به آسیب سر تمرینات گفتاردرمانی متنوعی طراحی می‌کند. در زیر چند نمونه از این تمرینات ارائه می‌شود:
۱. تمرینات آوایی:
   – تکرار صداها و حروف، مانند «ب» و «پ» به نرم‌خویی.
۲. تمرینات گفتاری:
   – استفاده از جملات ساده و تدریس جملات کاربردی روزمره، مثل سلام و خداحافظی.
۳. تمرینات تمرکز:
   – خواندن متون کوتاه و سوال‌پاسخ درباره آن، مثل پرسیدن درباره محتوا.
۴. تمرینات زبان غیرکلامی:
   – تشویق به بیان احساسات و نیازها با استفاده از حرکات و علائم.
۵. تمرینات شنوایی:
   – شناسایی صداهای مختلف و تکرار آنها، مثل صدای حیوانات یا اشیاء.
۶. تمرینات مکالمه:
   – مشاوره در گروه‌های کوچک برای تقویت مهارت‌های اجتماعی و گفت و گو.
۷. تمرینات خواندن و نوشتن:
   – استفاده از کتاب‌های ساده و نوشتن جملات کوتاه به منظور تقویت ارتباطات کلامی.

۸. تمرینات تصویرسازی:
   – استفاده از تصاویر و کارتها برای توضیح مفاهیم و افزایش واژگان.

این تمرینات می‌توانند به تدریج سخت‌تر شوند و بسته به نیاز هر بیمار تنظیم گردند.