نرم استخوانی
نرم استخوانی (Osteogenesis Imperfecta) یک اختلال ژنتیکی نادر است که باعث شکستگیهای مکرر استخوانها میشود. در این حالت، استخوانها به دلیل کمبود کلاژن کیفیت و استحکام کافی را ندارند. این عارضه میتواند از خفیف تا شدید متغیر باشد و در بزرگسالی و کودکی بروز کند.
علائم:
۱. شکستگیهای مکرر استخوانها، اغلب بدون علت مشخص.
۲. نازک شدن دندانها یا تغییر رنگ آنها.
۳. انعطافپذیری زیاد مفاصل.
۴. ضعف عضلانی و عدم تعادل.
۵. مشکلات شنوایی و قلبی.
علت:
وجود جهشهای ژنتیکی در ژنهای کلاژن، به ویژه COL1A1 و COL1A2، به عنوان علل اصلی این بیماری شناخته میشود. این اختلالات در تولید و کیفیت کلاژن تاثیر میگذارند.
تیم توانبخشی ازنو شامل متخصصان مختلفی است که به فرد مبتلا به نرم استخوانی ارائه خدمات میکند:
۱. پزشکان متخصص: برای تشخیص و درمان دارویی.
۲. فیزیوتراپها: برای تقویت عضلات و بهبود حرکت.
۳. کاردرمانها: برای آموزش مهارتهای روزمره و تواناییهای حرکتی.
۴. مشاوران ژنتیک: برای تامین اطلاعات و مشاوره در مورد خطرات ژنتیکی و برنامهریزی خانواده.
۵. مشاوران روانشناسی: برای حمایت عاطفی و روانی.
درمان:
درمان نرم استخوانی شامل ترکیبی از اقدامات دارویی، جراحی، فیزیوتراپی و آموزش مهارتهای حرکتی است. داروهایی مانند بیسفوسفوناتها به تقویت استخوانها کمک میکنند. عمل جراحی میتواند در موارد شدید برای تثبیت استخوانها مورد نیاز باشد.
پیشگیری و مدیریت:
آگاهی از خطرات و مراقبتهای لازم میتواند به کنترل اختلال کمک کند. سبک زندگی سالم، ورزش منظم و پیگیریهای پزشکی منظم از جمله روشهای مدیریت این بیماری به شمار میآیند.
نقش فیزیوتراپی در بهبود افراد با نرم استخوانی بسیار حیاتی است. فیزیوتراپی به عنوان یک بخش ضروری از تیم توانبخشی ازنو، به چندین روش به بیماران کمک میکند:
۱. افزایش قدرت عضلانی: تمرینات خاصی طراحی میشود تا قدرت عضلات را تقویت کند و به حمایت از استخوانها کمک کند.
۲. بهبود انعطافپذیری: فیزیوتراپیستها با استفاده از تکنیکهای مخصوص، کشش عضلات را افزایش میدهند و در نتیجه انعطافپذیری مفاصل را بهبود میبخشند.
۳. کاهش درد: با استفاده از روشهای مختلف مانند الکتروتراپی و درمان دستی، فیزیوتراپی به کاهش درد و ناراحتیهای ناشی از نرم استخوانی کمک میکند.
۴. آموزش به بیمار: آموزش نحوه انجام حرکات صحیح و استراتژیهای روزمره برای کاهش فشار بر روی مفاصل و استخوانها نیز بخشی از فرایند فیزیوتراپی است.
۵. پیشگیری از آسیب: فیزیوتراپیسم به بیماران میآموزد که چگونه از خود در برابر آسیبها مراقبت کنند و تمرینات پیشگیرانه انجام دهند.
۶. ایجاد برنامههای سفارشی: هر بیمار نیازهای خاص خود را دارد، بنابراین فیزیوتراپیستها برنامههای درمانی اختصاصی برای هر فرد تدوین میکنند.
تیم توانبخشی ازنو که شامل فیزیوتراپیستها، پزشکان و متخصصین دیگر است، برای ایجاد یک محیط درمانی جامع و کارآمد همکاری میکند. این همکاری به بیماران کمک میکند تا بهبود قابل توجهی در کیفیت زندگی خود حاصل کنند.
در نهایت، فیزیوتراپی نقش کلیدی در فرایند بهبود نرم استخوانی دارد و میتواند به بیماران در بازگشت به فعالیتهای روزمره و زندگی مستقل کمک کند.
نمونه تمرینهای فیزیوتراپی برای افراد با نرم استخوانی میتواند شامل مراحل و تمرینهای زیر باشد که توسط تیم توانبخشی ازنو طراحی شدهاند:
۱. تمرینات قدرتی:
– استفاده از وزنههای سبک: حرکات تقویتکننده مانند پرس سینه یا اسکوات با وزنههای سبک، برای تقویت عضلات.
– سکوات دیواری: نشستن بر روی دیوار و نگهداشتن وضعیت برای تقویت عضلات پا.
۲. تمرینات کششی:
– کشش همسترینگ: نشستن روی زمین و کشیدن پاها به سمت خود به آرامی برای افزایش انعطافپذیری.
– کشش کمر: دراز کشیدن و بالا آوردن زانوها به سمت سینه.
۳. تمرینات تعادل:
– تمرینات بر روی توپ تعادل: نشستن بر روی توپ و حفظ تعادل به منظور تقویت عضلات قوی مرکزی.
– ایستادن بر روی یک پا: این تمرین به تقویت تعادل و ثبات بدن کمک میکند.
۴. تمرینات هوازی ملایم:
– پیادهروی: برای حفظ سلامت عمومی و تقویت استخوانها، پیادهروی آرام در سطوح صاف.
– دوچرخهسواری ثابت: تمرینی مناسب برای بهبود قدرت و استقامت قلبی-عروقی.
۵. تمرینات حرکتی:
– تمرینات حرکتی ساده: حرکات دایرهای با دست و پا به منظور افزایش دامنه حرکتی.
– حرکات یوگا: انجام برخی حرکات ملایم یوگا برای کشش و آرامش عضلات.
۶. تمرینات تنفسی:
– تنفس عمیق: تمرینات تنفسی برای راحتی و کاهش استرس، به ویژه در حین انجام حرکات.
توجه به این نکته ضروری است که همه این تمرینات باید تحت نظر فیزیوتراپیست انجام شوند و نیاز به تنظیمات خاص بر اساس شرایط هر فرد دارند. هدف تیم توانبخشی ازنو، ارتقاء کیفیت زندگی بیماران و دستیابی به بهبودهای چشمگیر در توان حرکتی و قدرت است.
