ام اس

سندروم MS یا مالتیپل اسکلروزیس یک بیماری خود ایمنی مزمن است که به سیستم عصبی مرکزی آسیب میزند. در این بیماری، سیستم ایمنی بدن به میلین، پوشش عایق عصبها، حمله میکند و منجر به التهاب و آسیب میشود. این آسیب میتواند به مشکلات حرکتی، حسی، بینایی و شناختی منجر شود.

علائم MS:
– خستگی مزمن
– ضعف عضلانی
– اختلالات حسی مانند بیحسی و گزگز
– مشکلات بینایی نظیر دوبینی یا کدر شدن بینایی
– اختلالات حرکتی، تعادل و هماهنگی
– مشکلات شناختی و حافظه

انواع MS

۱. شکل عودکننده – بهبود دهنده (Relapsing-Remitting MS – RRMS):
– شایعترین نوع MS، که در این حالت بیمار دورههایی از بدتر شدن علائم (عود) و سپس بهتر شدن (بهبود) را تجربه میکند.
۲. شکل اولیه پیشرونده (Primary Progressive MS – PPMS):
– در این نوع، علائم بهطور مداوم بدون دورههای بهبود پیشرفت میکنند. معکوس شدن یا بهبود در این نوع نادر است.
۳. شکل ثانویه پیشرونده (Secondary Progressive MS – SPMS):
– این نوع به دنبال RRMS ایجاد میشود، جایی که بیمار پس از چند سال از عود و بهبود، به حالت پیشرونده تبدیل میشود، یعنی علائم بهطور مداوم بدتر میشوند.
۴. شکل عودکننده پیشرونده (Progressive Relapsing MS – PRMS):
– این نوع نادر است و شامل دورههای پیشرونده است که با عودهای حاد همراه میشود. در این حالت، بیماری بهطور مداوم بدتر میشود و عودهای عملکردی نیز وجود دارد.

درمان و مدیریت هر یک از این انواع MS ممکن است متفاوت باشد و نیاز به رویکردهای درمانی و توانبخشی خاص خود دارد. تشخیص زودهنگام و پیگیری منظم با متخصص مغز و اعصاب میتواند در بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا مؤثر باشد.

در مدیریت MS، وجود یک تیم توانبخشی مانند تیم توانبخشی ازنو ضروری است. این تیم میتواند شامل متخصصان مختلفی باشد:
– پزشک متخصص مغز و اعصاب: درمان دارویی و نظارت بر پیشرفت بیماری.
– فیزیوتراپیست: کمک به بهبود حرکات و کاهش ضعف عضلانی.
– کار درمانگر: ارائه راهکارهایی برای بهبود عملکرد روزمره.
– متخصص تغذیه: مشاوره در خصوص رژیم غذایی مناسب.
– روانشناس یا مشاور: حمایت عاطفی و راهنمایی در مواجهه با چالشها.

اهداف تیم توانبخشی ازنو:
– بهبود کیفیت زندگی بیمار
– افزایش استقلال فرد
– مدیریت علائم و عوارض
– حمایت از خانواده و اطرافیان بیمار

با همکاری و برنامه‌ریزی مناسب، می‌توان بسیاری از چالش‌های ناشی از MS را مدیریت کرد و کیفیت زندگی بهتری را برای بیماران فراهم آورد.
گفتاردرمانی نقش crucialی در بهبود کیفیت زندگی مبتلایان به Multiple Sclerosis (MS) دارد. این درمان می‌تواند به عنوان بخشی از تیم توانبخشی ازنو در شرایط مختلف تجویز شود.

نقش گفتاردرمانی در بهبود MS:
۱. مدیریت اختلالات بلع: تعدادی از افراد مبتلا به MS ممکن است مشکلاتی در بلعیدن تجربه کنند. گفتاردرمانگران تکنیک‌هایی را برای بهبود این عملکرد آموزش می‌دهند.
۲. تقویت توانایی‌های گفتاری: بسیاری از افراد مبتلا به MS ممکن است در تولید گفتار با دشواری‌هایی مواجه شوند. گفتاردرمانی می‌تواند به تقویت قدرت گفتاری و وضوح صدا کمک کند.
۳. تکنیک‌های ارتباطی: گاهی اوقات، مبتلایان به MS نیاز به یادگیری روشهای جدیدی برای ارتباط دارند. گفتاردرمانگران می‌توانند راهکارهایی برای برقراری ارتباط موثر با دیگران ارائه دهند.
۴. آموزش خانواده: گفتاردرمانی می‌تواند به خانواده‌ها در درک شرایط و نیازهای فرد مبتلا کمک کند و به آنها آموزش دهد که چگونه حمایت کنند.
۵. توسعه مهارت‌های شناختی: ارتباطات زبانی و مهارت‌های شناختی تحت تأثیر MS قرار می‌گیرند. گفتاردرمانگران می‌توانند به بهبود تمرکز، حافظه و دیگر مهارت‌های شناختی کمک کنند.

در نهایت، گفتاردرمانی نه تنها به بهبود وضعیت گفتاری و بلع افراد مبتلا به MS کمک میکند، بلکه به ارتقای حس خودکفایی و کیفیت زندگی آنها نیز نقش بسزایی دارد.
در تیم توانبخشی ازنو، تمرینات گفتاردرمانی برای افراد مبتلا به MS برای بهبود توانایی‌های گفتاری، بلع و ارتباط موثر بسیار مفید است. در ادامه، چند نمونه تمرینات گفتاردرمانی مطرح می‌شود:
۱.. تمرینات بلع:
– بلعیدن آب: استفاده از لیوان‌های کوچک با مایعات غلیظ؛ سرگرفتن سر و تمرین بلع در موقعیت‌های مختلف.
– روش‌های بلع امن: آموزش تکنیک‌های بلع مثل بلع راحت تر (به عنوان مثال، بلع کردن در سه مرحله).
۲. تمرینات گفتاری:
– تکرار صداها: از صداهای ساده آغاز کنید و سپس کلمات و جملات پیچیده‌تر را تکرار کنید.

– تمرینات سرعت گفتار: بیان جملات کوتاه با سرعت‌های مختلف، برای تقویت جریان گفتار.
۳. تمرینات تنفسی:
– حرکات تنفسی: تمرینات تنفسی عمیق برای بهبود قدرت صوتی و کنترل تنفس هنگام صحبت.
– استفاده از لب‌ها و زبان: تمرین حرکت لب‌ها و زبان برای بهبود وضوح گفتار.
۴. تقویت مهارت‌های ارتباطی:
– بازی‌های نقش‌آفرینی: تمرین موقعیت‌های روزمره برای تقویت مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی.
– استفاده از تصاویر: تبدیل تصاویر به جملات برای افزایش غنای گفتار.
۵. آموزش خانواده:
– فراهم کردن اطلاعات: آموزش تکنیک‌های ارتباطی به خانواده برای حمایت بهتر از فرد مبتلا.
– تشویق برقراری ارتباط: تشویق به گفتگو با جملات ساده و واضح.

این تمرینات باید تحت نظر گفتاردرمانگر انجام شوند که می‌تواند بر اساس نیازهای فردی شخص طراحی شوند. در نهایت، ترکیب این تمرینات با دیگر اعضای تیم توانبخشی ازنو می‌تواند در بهبود کیفیت زندگی و توانمندی‌های ارتباطی افراد مبتلا به MS موثر باشد.