آسیب نخاعی
آسیب نخاعی به صدمهای اطلاق میشود که به بافت نخاع آسیب میزند و میتواند منجر به اختلالات حرکتی، حسی و خودکار شود. این آسیب ممکن است به دلایل مختلفی از جمله تصادفات، سقوطها، ورزشهای تماسی و بیماریها ایجاد شود. بسته به محل و شدت آسیب، عوارض متفاوتی ممکن است به وجود آید.
انواع آسیب نخاعی:
۱. آسیب کامل (Complete Injury):
– در این حالت، هیچ پیام عصبی از زیر محل آسیب به سمت مغز نمیرسد. فرد ممکن است دچار فلج کامل شود.
۲. آسیب جزئی (Incomplete Injury):
– نوعی از آسیب که در آن بخشی از عملکرد عصبی حفظ شده است. این نوع میتواند شامل احساس یا حرکت محدود باشد.
عوارض:
– فلج: ناتوانی در حرکت اندامها (بهویژه پاها یا دستها).
– اختلالات حسی: فقدان یا تغییر در احساس در نواحی مختلف بدن.
– مشکلات با سیستم خودکار: شامل دشواری در کنترل مثانه یا روده.
روند توانبخشی:
تیم توانبخشی ازنو رویکردی چندجانبه را برای برنامهریزی توانبخشی به کار میبرد که شامل ارزیابی دقیق، تعیین اهداف فردی، و برنامهریزی منابع و فعالیتهای مناسب است. این روند معمولاً به بیمار کمک میکند تا عملکرد و کیفیت زندگی را هرچه بیشتر بازسازی کند و از وابستگی به دیگران بکاهد.
با حمایت مستمر و همکاری تیم توانبخشی ازنو، بیماران میتوانند یاد بگیرند که چگونه با چالشهای ناشی از آسیب نخاعی کنار بیایند و به زندگی با کیفیت بهتری دست یابند.
گفتاردرمانی یکی از جنبههای حیاتی در فرآیند توانبخشی مبتنی بر آسیب نخاعی است. نقش گفتاردرمانی در تیم توانبخشی ازنو شامل موارد زیر میشود:
۱. شناسایی مشکلات ارتباطی: بیماران مبتلا به آسیب نخاعی ممکن است با مشکلاتی در ارتباط گفتاری یا بلع مواجه شوند. گفتاردرمانگرها به شناسایی و ارزیابی این مشکلات کمک میکنند.
۲. توانمندسازی ارتباطی: گفتاردرمانگران با استفاده از تکنیکها و روشهای مختلف، به بیماران کمک میکنند تا مهارتهای ارتباطی خود را بهبود بخشند، چه از طریق گفتار، چه با استفاده از ابزارهای کمکی.
۳. پشتیبانی از تغذیه: در برخی موارد، آسیبهای نخاعی ممکن است باعث مشکلات بلع شوند. گفتاردرمانگران مسئول ارزیابی و مدیریت این مشکلات برای جلوگیری از عوارض جدی هستند.
۴. آموزش و مشاوره: گفتاردرمانی شامل آموزش بیمار و خانواده در مورد استراتژیهای ارتباطی و تغذیهای است. این آموزش باعث افزایش اعتماد به نفس در بیماران میشود.
۵. توسعه برنامههای درمانی فردی: گفتاردرمانگران با همکاری سایر اعضای تیم توانبخشی، برنامههای درمانی مختص هر بیمار را طراحی میکنند که به نیازها و تواناییهای منحصر به فرد آنها پاسخ میدهد.
۶. توسعه مهارتهای اجتماعی: گفتاردرمانگران به بیماران کمک میکنند تا مهارتهای اجتماعی و روابط بینفردی را بهبود بخشند، که این موضوع در فرآیند اجتماعی شدن بیمار اهمیت دارد.
۷. مشارکت در تیم توانبخشی: گفتاردرمانگران بخشی حیاتی از تیم توانبخشی هستند و با فعالیتهای میان رشتهای، به بهبود وضعیت کلی بیمار کمک میکنند.
در نتیجه، گفتاردرمانی به عنوان یک جزء کلیدی در فرآیند توانبخشی ازنو به بیماران آسیب نخاعی ارائه میشود، که میتواند تأثیر شگرفی بر کیفیت زندگی و توانمندیهای ارتباطی آنها داشته باشد.
برای طراحی نمونه تمرینات گفتاردرمانی برای افراد مبتلا به آسیب نخاعی، نیاز به توجه به نیازهای خاص این بیماران داریم. در اینجا چند تمرین پیشنهادی برای تیم توانبخشی ازنو آورده شده است:
۱. تمرینات تنفس:
– تنفس عمیق از طریق بینی و خارج کردن هوا به آرامی از دهان.
– استفاده از نی برای تقویت عضلات تنفسی.
۲. تمرینات گفتاری:
– تکرار عبارات ساده، مانند نام اعضای خانواده یا اشیا روزمره.
– خواندن جملات کوتاه با شدت و وضوح.
۳. تمرینات حرکتی برای تقویت عضلات دهان:
– حرکات زبان، مانند چرخاندن زبان در دهان یا بطری کردن زبان.
– تمرینات لبها، مانند خندیدن و بوسیدن هوا.
۴. تقویت مهارتهای شناختی:
– بازیهای فکری و معماها برای تقویت حافظه و تمرکز.
– سوالات باز درباره روزمرگی یا علاقهمندیها.
۵. نرمافزارها و ابزارهای آموزشی:
– استفاده از اپلیکیشنهای گفتاردرمانی که به تمرینات تنفسی و گفتاری کمک میکنند.
– تمرین با قاصدکها یا عکسها برای تشویق گفتار.
۶. تمرینات اجتماعی:
– مشارکت در گروههای گفتگوی اجتماعی برای بهبود مهارتهای ارتباطی.
– فعالیتهای تیمی کوچک که شامل تبادل اطلاعات و تجربیات باشد.
۷. مدیریت احساسات:
– تمرینات تنفسی برای تسکین اضطراب.
– یادآوری احساسات مثبت و ایجاد یک جعبه احساسات. > Mr. Mohammadi: این تمرینات باید تحت نظارت یک گفتاردرمانگر حرفهای انجام شوند تا بهترین نتایج حاصل شود و نیازهای خاص هر بیمار به طور شخصیسازی شده برآورده شود.
